Fide ve Tohum
Evde yetiştir, bahçende hasat yap
Menü
Diğer yazılar
Hakkında
Ev bahçeciliğinde başlangıçtan ileri tekniklere kadar her şeyi öğrenin. Kendi balkon, teras veya bahçesinde sebze, meyve ve bitki yetiştirmek için pratik rehberler ve adım adım talimatlar.

Ev Bahçesinde Yetiştirilen Sebzeler

fidevetohum.xyz

Kısa cevap: Ev bahçesinde en kolay yetişen sebzeler; marul, roka, tere, maydanoz, turp, ıspanak, fasulye, salatalık, domates, biber, kabak, soğan ve sarımsaktır. Bunların bir kısmı serin mevsim (ilkbahar–sonbahar), bir kısmı sıcak mevsim (yaz) sebzesidir. Doğru bahçe sebzesi çeşitlerini seçmenin püf noktası, elinizdeki alanın güneş süresine ve bulunduğunuz yerin son don tarihine bakmaktır. 5–6 saat güneş alan 2 metrekarelik bir yatak bile bir ailenin yeşilliğini karşılar.

Hangi sebzeyi seçmeliyim? Neye göre karar veririm?

Karar üç soruya bağlı: Günde kaç saat doğrudan güneş alıyorum? Toprak derinliğim ne kadar? Ne kadar sık ilgilenebilirim?

Güneşe göre seçim

Toprak derinliğine göre seçim

Saksı veya yükseltilmiş yatakta çalışıyorsanız derinlik belirleyicidir. 15 cm: yeşillikler ve turp. 25–30 cm: fasulye, biber, soğan, havuç. 40 cm ve üzeri: domates, patlıcan, kabak. Toprağın kendisini iyileştirme, kompost ekleme ve drenaj konuları ayrı bir başlık; bahçe toprağını hazırlama bölümündeki karışım oranları burada doğrudan işinize yarar.

Tohumdan mı, fideden mi başlamalıyım?

Bazı sebzeler nakli sevmez, doğrudan yerine ekilir: havuç, turp, fasulye, bezelye, ıspanak, mısır, kabak. Bazıları ise iç mekânda çimlendirilip fide olarak dikildiğinde çok daha erken ürün verir: domates, biber, patlıcan, lahana, pırasa, kereviz. Domates tohumunu son dondan 6–8 hafta önce saksıya atmak, hasadı üç hafta öne çeker. Saksıda çimlendirme, ışıklandırma ve şaşırtma tekniklerini ayrıntılı anlatan çimleme sayfası bu aşamada yanınızda olsun.

Dikim takvimi nasıl okunur?

Türkiye'de iklim bölgeden bölgeye çok değiştiği için takvimi tarih yerine son don ve ilk don referansıyla okumak gerekir. Aşağıdaki tablo Marmara–Ege–İç Anadolu ortalamasına göredir; Akdeniz kıyısında 3–4 hafta erkene, Doğu Anadolu'da 3–4 hafta geriye çekin.

SebzeEkim / Dikim zamanıYöntemHasat
Marul, roka, tereMart–Nisan ve Ağustos–EylülDoğrudan ekim30–45 gün
IspanakEylül–Ekim (kışlık), Şubat–MartDoğrudan ekim45–60 gün
TurpMart–Mayıs, EylülDoğrudan ekim25–35 gün
HavuçMart–Nisan, Temmuz–AğustosDoğrudan ekim80–100 gün
BezelyeŞubat–MartDoğrudan ekim60–80 gün
Taze fasulyeMayıs (toprak 15 °C üzeri)Doğrudan ekim55–70 gün
DomatesFide: Mayıs başı — tohum: Şubat sonu içerideFide dikimi70–90 gün
Biber, patlıcanFide: Mayıs ortasıFide dikimi75–95 gün
Salatalık, kabakMayısDoğrudan veya fide50–65 gün
Soğan (arpacık)Ekim–Kasım veya Şubat–MartArpacık dikimi100–140 gün
SarımsakEkim–KasımDiş dikimiHaziran–Temmuz
Brokoli, karnabaharFide: Ağustos sonuFide dikimi80–110 gün

Aynı yere her yıl aynı sebzeyi ekebilir miyim?

Hayır. Domates–biber–patlıcan aynı familyadandır ve aynı hastalıkları taşır; üst üste iki yıl aynı yatakta yetiştirmek toprak kaynaklı sorunları katlar. Basit bir dörtlü döngü kurun: 1) meyveliler (domates, biber, kabak) → 2) baklagiller (fasulye, bezelye — toprağa azot bırakır) → 3) yapraklılar (marul, ıspanak, lahana) → 4) kökler (havuç, turp, soğan). Yaprak lekeleri, küf ve zararlı belirtileri konusunda emin değilseniz hastalık ve zararlı tanıma sayfasındaki görsel işaretlere bakın.

Bir sezonda kaç ürün alabilirim?

Kısa döngülü sebzeler sayesinde tek yatak yılda üç kez ürün verebilir. Örneğin: Mart'ta turp → Mayıs'ta fasulye → Eylül'de ıspanak. Buna ardışık ekim denir. Marulu bir kerede değil, iki haftada bir 5–6 tohum halinde ekerseniz hepsi aynı anda olgunlaşıp elinizde kalmaz. Yıl boyu neyin ne zaman yapılacağını takip etmek için bahçe bakım takvimi mantığını kendi defterinize uyarlayın.

Aralık ne kadar olmalı?